Eindevaluatie

In één van mijn eerste postings heb ik mij afgevraagd of de afdeling Archiefbeheer vanuit de huidge taken iets kan met al die Web 2.0 toepassingen. Nu ik de mogelijkheden heb leren kennen denk ik dat het wel zo is: de gebruiker moet en kan dankzij deze hulpmiddelen in de gelegenheid gesteld worden bij te dragen aan de toegangen op het archief en andere projecten. Mijn gedachten hierover heb al eerder verwoord. De vraag is wel of de gebruiker in staat is -zonder tussenkomst van de archivaris- documenten op de juiste wijze te interpreteren; dienen wij al of niet te zorgen voor de nodige contextinformatie?. De meningen hierover lopen uiteen.
Deze cursus was overigens (ook) voor mij een eyeopener, zowel voor het werk als voor privé gebruik. Ik heb er veel van opgestoken. Niet alle 'dingen' heb ik als zinvol ervaren voor het archiefwezen, zoals b.v. podcasts, online muziek luisteren en LibraryThing. Van groter belang vind ik het gebruik van blogs, RSS feeds, wiki's en sociale netwerken; vooral de laatste heeft zijn nut al bewezen, gezien het succes van o.a. de Charterbank en Genealogie 2.0. Ook onze filmpjes op YouTube worden blijkbaar veel bekeken. Het enige kritiekpuntje is dat bij sommige 'dingen' wel iets meer uitleg over de site welkom is, want het duurt soms te lang voordat je een bepaald onderdeel hebt gevonden en uitgeprobeerd, b.v. bij Footnote. Ik vond het een prima cursus, maar ik ben niet van plan alle toepassingen (accounts) bij te houden.

Archief 2.0 en de toekomst van archieven

Het eerste artikel wat ik heb gelezen was Archives 2.0? van Kate Theimer. Volgens haar gaat het bij Archief 2.0 om gebruikersgerichtheid en openheid (voor vernieuwingen), maar ook en vooral om een gedragsverandering. Tevens pleit zij voor het verzamelen van meer kwantitatieve gegevens over gebruikers: wat raadplegen zij het meest in onze colleties en is hun zoekpatroon in de tijd veranderd enz. Ook heb ik het Manifest voor de Archivaris 2.0 en de discussie hierover doorgenomen. Mag een gebruiker wel of niet archiefbestanddelen en series (mede)ontsluiten? Ik vind dat dit moet kunnen mits er een controlemechanisme is ingebouwd. Als archivaris heb tenslotte je niet altijd de tijd en kennis om stukken diepgaand te analyseren en te interpreteren. Ook ben ik van mening dat de toegangen qua terminologie en sytematiek beter op de gebruiker moeten worden afgestemd. De vraag is: hoe ver moet je hierin gaan. Moeten we b.v. het Lexicon nog wel gebruiken of evt. archieftermen in een notabene verduidelijken? Archief 2.0 is mijns inziens een nuttig hulpmiddel om archivarissen meer bewust te maken van de veranderingen in de wijze waarop gebruikers onze bronnen en collecties willen raadplegen, aanvullen en verwerken. Dat neemt niet weg dat ik graag gebruikers wil blijven zien in onze fysieke studiezalen!!

Footnote

Deze site biedt de gebruiker zoveel mogelijkheden dat het je af en toe duizelt: zelf tags kunnen maken, commentaren schrijven en annotaties maken over archiefstukken. foto's uploaden, genealogische gegevens opzoeken, documenten aan elkaar linken enz. Zo heb ik een annotatie gemaakt van een rapport over de opmars van de Airborne-divisie in het kader van de operatie "Market Garden" tussen september en november 1944. Hierin wordt ook Eindhoven genoemd. Ook heb ik een Intentieverklaring inzake naturalisatie van een familielid gevonden (zie hiernaast). Door diverse bronnen te combineren worden documenten in hun historische context geplaatst. De gebruiker speelt hierin een grote rol. Veel van bovenstaande toepassingen kunnen ook op de sites van archiefinstellingen worden opgenomen. Footnote is dan ook mooi voorbeeld van een Web 2.0 toepassing.

Online muziek in een sociaal netwerk

Ik heb hierover niet zoveel te berichten. Met Blip.fm heb ik niets gedaan. Ik heb me wel een aangemeld bij Last.fm en vervolgens enige favoriete artiesten en bands opgezocht en opgeslagen. Je krijgt allerlei suggesties voor muziek van dezelfde genre en er is veel info over de artiesten beschikbaar. Ik vond het niet interessant om mij bij een groep aan te sluiten. Wel heb ik een widget in mijn weblog geplaatst en nog andere dingen uitgeprobeerd. Conclusie: voor prive doeleinden is het wel leuk, maar het nut voor archieven ontgaat mij eerlijk gezegd.

Genealogie 2.0

Ik heb mij (tijdelijk)geregistreerd bij Stamboomforum en mij is opgevallen dat het Regionaal Archief Tilburg vaak wordt genoemd als vindplaats voor diverse bronnen. Er worden echter weinig "vriendendiensten" gevraagd en geleverd middels een bezoek aan ons archief. Het RAT krijgt goede recensies op het forum (gemiddeld een 8). Ter vergelijking: het Regionaal Archief West-Brabant scoort weliswaar iets minder (7,4), maar wordt vaak bezocht vanuit de Stamboomgids en staat iets hoger op de lijst van meest gewaardeerde websites in de gids; vooral de scans van DTB-registers worden positief beoordeeeld.
Ten behoeve van webcare activiteiten zou je b.v. RSS-feeds van forumberichten c.q. onderwerpen en "wie (onder)zoekt wie" op kunnen nemen in je website of reader.
Wat betreft het gebruik van widgets bij het BHIC: een chat-venstertje voor vragen over genealogie,een RSS-feed op forumberichten die de bezoeker in z'n blog kan zetten en een genealogisch woordenboek. De NGV geeft b.v. de mogelijkheid prikbordmeldingen te plaatsen. Het rondkijken was leerzaam, maar ik zal de registratie binnenkort beëindigen omdat ik mij voorlopig niet met stamboomonderzoek zal bezighouden.

LibraryThing en sociale netwerken

Ik heb een account aangemaakt in LibraryThing, vervolgens enige boeken toegevoegd en aan een ervan een bespreking gewijd. Ook heb ik een widget in mijn blog gezet. Niet al mijn boeken waren even populair, maar een enkele titel was zelfs door duizenden leden gelezen. De site heeft heel veel mogelijkheden, zoals de keuze uit diverse omslagen, verzamelingen maken en het importeren van boeken van je harde schijf of een website. Ik ben er nog niet uit op welke wijze het RAT hiermee zijn voordeel kan doen. Voor sociale netwerken zie ik voor ons wat meer mogelijkheden. Je kunt b.v. een groepspagina in Hyves aanmaken en bezoekers met gemeenschappelijke interesses uitnodigen om vriend te worden en genealogische of locaal-historische nieuwjes met elkaar te delen (een soort "archiefcafe" dus). Ik vind wel dat er een keuze moet worden gemaakt voor de meeste geschikte Web 2.0 toepassingen. Te veel aanbod hoeft ook niet, gezien de vereiste inzet van personeel. Overigens heb ik ook een account op Hyves geopend, vrienden uitgenodigd, mijn blog, foto's en video's ingevoegd en een enkele "krabbel" geplaatst. Leuk om te doen!

Podcasts en YouTube

Ik heb de site Radiocast.nl verkend en mij op een podcast van een radioprogramma, dat wekelijks wordt uitgezonden, geabonneerd. Hiertoe heb ik de iTunes speler gedownload en...het werkt! Mijn vrouw heeft al twee afleveringen beluisterd via de computer. Tevens heb ik op de site Gespod.nl een podcast via een RSS-feeds in Netvibes gezet. Wanneer je als archiefinstelling interessante geluidsbestanden in huis hebt dan kun je deze via de site of blog middels podcasts en feeds aan de bezoekers ter beschikking stellen. Een deel van onze collectie bewegend beeld wordt via een eigen kanaal op YouTube getoond. Een prima medium hiervoor. Ik heb op deze site wat opgezocht en uitgeprobeerd, maar ik kon geen 'tags' kunnen ontdekken , zoals dat wordt genoemd in de opdracht. Een bezoeker kan overigens ook een RSS feed van het kanaal in Netvibes zetten, zodat die kan zien of er recent video's op het kanaal van RAT zijn geplaatst.

Twitter en Instant Messaging

Ik ben enige tijd bezig geweest met Twitter. Het is een geschikt medium om snel actuele berichten door te geven, b.v. de gebeurtenissen in Irak van een aantal weken geleden werden in rap tempo via mobieltjes doorgegeven aan de wereld. Ook het archief kan 'realtime' onderzoekservaringen en vragen van bezoekers verwerken en hierop reageren. Ik heb een account aangemaakt, gezocht naar personen en een gevolgd, berichten verstuurd en ontvangen, 'favorites' uitgeprobeerd, een Twitter-gadget in mijn weblog geplaatst en een Rss feed van een query in Igoogle gezet. Kortom: een leuke ervaring, zeker als je reacties krijgt op je berichten.
Ook heb ik voor het eerst gechat! Ik ben begonnen met een chatvensterje van Google Talk chatback in mijn weblog te plaatsen; ik heb hiervoor een HTML-gadget gebruikt om de gekopieerde code in mijn blog te plakken. Net als bij Twitter kan een archiefdienst op deze wijze direct communiceren met online bezoekers, maar dan moet de organisatie wel hierop zijn afgestemd. Met Theo ben ik tevens gaan chatten via Gmail en Igoogle en zijn er verschillende opties en statusinstellingen uitgeprobeerd.

Wiki's

Als je de artikelen over en voorbeelden van wiki's leest c.q. bekijkt dan zijn er veel toepassingen geschikt om hiervoor een wiki op te zetten. Hierbij valt te denken aan een site over de geschiedenis van een regio, stad of buurt, informatiegidsen over bv. archieven en bibliotheken, onderwijsprojecten waarin leerkrachten, musea, archieven participeren en het toevoegen van content door collega's op het intranet van een organisatie. Wiki's zijn volgens mij minder geschikt als het gaat om die basisregistraties, databases, inventarissen enz..waarvan de metadata en andere gegevens moeten voldoen aan eisen van authenticiteit en betrouwbaarheid; hierin kan en mag niet iedereen zomaar gaan muteren.
Wel zou het mogelijk moeten zijn dat gebruikers extra informatie kunnen toevoegen aan toegangen en databases, zoals over de geschiedenis van de archiefvormer, annotaties, notabene's bij beschrijvingen, commentaren bij foto's in Beeldonline(zoals dat al gebeurt) en gegevens in de genealogische database. Hierdoor zouden langzamerhand communities kunnen ontstaan en meer doelgroepen bij ons werk betrokken kunnen worden.
De volgende opdracht was het toevoegen van 'entries' aan de wiki van 23-archiefdingen. Een verhaaltje typen over een favoriet is niet zo moeilijk, maar d.m.v. een link een pagina toevoegen vond ik lastiger. Ik had namelijk al een bijdrage gemaakt in een Word-document en wilde deze uploaden en in een pagina van de wiki plaatsen. Dit lukte niet goed en heb de hulp van Luud in moeten roepen. De oplossing was achteraf gezien vrij simpel. Je moet blijkbaar niet bang zijn om dingen uit te proberen en te expirimenteren, dat heb ik wel geleerd.

Delicious

Ik heb het account van 23-archiefdingen verkend en een aantal websites toegevoegd. Om op de hoogte te blijven van nieuwe sites over Web 2.0 heb een RSS feed van het account in mijn weblog geplaatst. Ook heb ik zelf een eigen account aangemaakt, mijn favorieten vanuit Internet Explorer geimporteerd en aan enige sites tags toegekend.
Delicious is niet alleen nuttig om b.v. thuis de favorieten op de computer van het werk te kunnen zien; je kunt je 'bookmarks' ook delen met anderen en andersom. Als anderen dezelfde tags hebben toegekend ontdek je ook sites die je nog niet kende, waardoor je 'kennisnetwerk' alleen maar groter wordt. Ik denk dat ook een archiefinstelling hiervan zeker kan profiteren. Om de lijst van sites overzichtelijker te maken heb ik gelijksoortige tags ingedeeld in categorieën (onderwerpen).

Web 2.0

Denk ik even de concepten van mijn visie op te schonen, verwijder ik per abuis ook de definitieve posting inclusief reactie . Wat kan ik er van zeggen: "een beetje dom"?.

Online kantoortoepassingen

Ik heb geoefend met enige functies van Google Docs. Allereerst heb ik mijn collega uitgenodigd om samen aan een tekstdocument te werken en het document gepubliceerd. Dit kan heel nuttig en handig zijn als je met collega's van andere afdelingen aan een gezamenlijk project werkt en met elkaar een verslag, notitie of rapport moet opstellen. Je kunt (in het document) ook even overleggen of b.v. de gekozen opzet juist is. De verschillende versies zijn overzichtelijk te zien in de "revisiegeschiedenis". Helaas is het mij niet gelukt om een feed te maken van de aangebrachte wijzigingen in het document; dit is jammer, omdat je zelf telkens moet nagaan of er iets veranderd is. Het is denk ik wel raadzaam om de definitieve versie veiligheidshalve ook op te slaan op de harde schijf van je organisatie. Vervolgens heb ik een map aangemaakt over een onderwerp en enige documenten van mijn harde schijf geïmporteerd in Docs en (met wat hulp!) opgeslagen in de betreffende map.
Kortom: een handig instrument, maar ik zal er in mijn huidige werkzaamheden voorlopig weinig gebruik van maken.

Flickr en mashups

Je kunt blijkbaar leuke dingen doen met de foto's op Flickr. Met mashups kun je diverse soorten bronnen uit het archief (oude kaarten, tekeningen, prenten, foto's met beschrijvingen etc.) met b.v. Google Maps combineren tot een webpagina. Deze pagina kan gebruikt worden voor educatieve doeleinden, heemkundekringen en het geschiedenisonderwijs. Bijvoorbeeld: de bekendste monumenten en andere bezienswaardigheden in Tilburg aangeven op een historische kaart in combinatie met een moderne kaart en satellietopname van Google Maps, zodat een 'hybride' kaart ontstaat. Als je klikt op een monument kun je een huidige foto weer combineren met een oude prent of (bouw)tekening met beschrijving. Een archiefdienst hoeft zoiets niet zelf te maken, maar dan moeten de makers wel toegang krijgen tot de diverse data (bronnen) om een dergelijke pagina of applicatie te realiseren. Hier liggen mogelijk kansen voor archieven, omdat men verschillende gebruikers/doelgroepen hierin kan laten paticiperen en de bronnen in het archief op deze wijze beter 'aan de man kunnen worden gebracht'.

Flickr account

Ik heb in Flickr een eigen account aangemaakt, foto's geupload en voorzien van trefwoorden ("tags"). Een aantal afbeeldingen heb ik gegroepeerd in 2 "sets". Een daarvan is getiteld RAT/afd. Archiefbeheer en bestaat uit enige foto's van uitjes en etentjes van het personeel van het vroegere RHCT en later de afdeling Archiefbeheer. Toch een mooie herinnering.Ik moest even zoeken hoe ik één van deze foto's in mijn posting kon plakken: Uiteindelijk zag ik een tabje: "Share this". Toen ik hier op klikte kon ik kiezen tussen een link of HTML (imbedded); ik heb voor het laatste gekozen. Ik vond het ook lastig om nieuwe foto's te voegen in een bestaande set. Na wat geklungel is het toch gelukt. Het zoeken op de door mij aangebrachte tags in het zoekvenster levert echter nog geen foto's op.

Flickr The Commons

Familie zwaait vertrekkende emigranten uit
Originally uploaded by Nationaal Archief

Ik heb op Flickr binnen de groep "The Commons" de photostream van het Nationaal Archief eens bekeken. Ik trof daar een voor mij interessante set aan: "Emigranten". Deze bevat een selectie van de vele foto's uit de Beeldbank van het Nationaal Archief over dit onderwerp. Een van de foto's toont een groep Nederlanders bij de reling van een schip, wachtend op vertrek naar Australië en veel mensen aan de kade die afscheid van hun nemen. Helaas is deze foto slechts voorzien van één tag, in tegenstelling tot de andere binnen de set. Ik heb inmiddels tags toegevoegd (overigens viel mij op dat sommige afbeeldingen op Flickr voorzien zijn van overdreven veel niet relevante trefwoorden). Vooral na de Tweede Wereldoorlog nam het aantal emigranten naar Australië en andere bestemmingen sterk toe vanwege de slechte economische vooruitzichten in ons land. Vanaf 1946 hielden de Nederlandse consulaten in Australië een uitgebreide registratie bij van Nederlandse emigranten. Deze emigratiekaarten laten o.a. zien hoe de consulaten de emigranten hielpen bij de huisvesting e.d. Het Nationaal Archief heeft de gegevens op de kaarten toegankelijk gemaakt middels een database. Zo kun je op hun website op zoek gaan naar emigranten van wie de naam in de database is opgenomen. De bedoeling hierachter is om emigranten en hun familie in Nederland en Australië te ondersteunen en stimuleren bij het zoeken van hun 'roots'.

Feeds zoeken en webcare

Voor het zoeken naar feeds van blogs op archiefgebied vind ik een zgn. "blogosphere" een handig hulpmiddel. Het is overzichtelijk en je kunt snel doorklikken naar diverse thema's en forums. Ook Google Blog Search is een nuttig instrument, vooral wanneer je je op "egofeeds" wilt abonneren; zo'n feed heb ik gemaakt over het onderwerp E-depot en in Netvibes gezet. Dit laaste is een vorm van webcare, waarbij je wilt bijhouden wat er op websites, blogs etc. over een thema of jouw organisatie (bv. het RAT) wordt geschreven en gecommuniceerd. Ik heb wat achtergrondinformatie hierover gelezen en hieruit blijkt wel dat er nog te weinig gebruik van wordt gemaakt. Webcare zorgt er voor dat bv. archiefinstellingen beter kunnen inspelen op de wensen van hun gebruikers en sneller kunnen reageren op kritische opmerkingen over de organisatie. Vooral voor de dienstverlening onmisbaar.
Ik heb ook geoefend met Google Alerts, maar bij een bepaalde instelling ("uitgebreid")bevat de feed in Netvibes geen web- of blogberichten. Wanneer je de feed importeert in Google Reader lukt het volgens een collega soms beter. Kortom: je moet hiermee wat expirimenteren, maar het is een bruikbare 'tool' voor webcareactiviteiten.

RSS feeds

Afgelopen week mochten we allereerst RSS feeds gaan toevoegen en lezen in een zelf aangemaakte account in Netvibes. Vervolgens hebben we geleerd hoe we het makkelijkst feeds kunnen vinden. Ik vond het zelf minder ingewikkeld als ik eerst dacht. Het is denk ik een handig hulpmiddel voor hen die voor hun functie dagelijks op de hoogte moeten blijven van de laatste ontwikkelingen en nieuws in hun vakgebied, dus ook in dat van ons: de archivitiek. Vooral voor hen die het beleid moeten maken alsmede communicatie- en educatiemedewerkers zullen hier gebruik van kunnen of moeten maken, omdat het informatieaanbod gigantisch is. Ik twijfel of ik het zelf zal gebruiken of nodig zal hebben voor mijn huidige werkzaamheden en privézaken. De tijd zal het uitwijzen. Interessant vind ik dat je op sommige sites kunt kiezen uit meerdere RSS feeds (onderwerpen e.d.), zodat het beter aansluit op jouw eigen specialisme, taak of hobby. Een archiefdienst kan zo op deze manier zijn verschillende doelgroepen beter bedienen.

Huis in Brisbane anno 2009

Je zult denken: krijgt hij er nou niet genoeg van? Voorlopig laat ik het hierbij. Hoewel ik nog erg jong was heeft de emigratie naar dit land mij altijd gefascineerd. Mijn ouders, broer en zusters waren al vijf jaar eerder daar naar toe verhuisd, maar zijn 2 jaar later al weer teruggekeerd naar ons kikkerlandje. In 1956 volgde een tweede poging: dat ging beter. Mijn vader werkte doordeweeks bij een schrijfmachinefabriek en in het weekend runde hij samen met een vriend een winkeltje in Nederlandse producten t.b.v. de vele landgenoten die daar woonden. Om wat extra te kunnen sparen hebben we enige tijd kostgangers in huis genomen. Uiteindelijk werd heimwee de doorslaggevende factor om in 1962 weer terug te gaan naar Nederland. Het kan zijn dat onderstaande (panorama)foto niet altijd zichtbaar is.

Grotere kaart weergeven

Huis in Australië

In dit huis hebben wij gewoond vanaf 1956 t/m eind 1962. Deze foto is in de jaren negentig door een kennis genomen.

Brisbane (Australië)

De stad Brisbane is veelzijdig: een modern centrum, maar ook mooie rustige plekjes. Onderstaande video geeft een algemene indruk.

KICK-OFF 8 juni

De startbijeenkomst van de cursus vond ik leuk en leerzaam. Ik heb overigens enige collega's ontmoet uit de archiefwereld met wie ik andere cursussen heb gevolgd. Een prettig weerzien!Wat Web 2.0 precies inhield was mij aanvankelijk niet helemaal duidelijk. De inleiding van maandag was wat dat betreft verhelderend: het gaat om een tweerichtingsverkeer van informatieverstrekking (interactief) middels diverse toepassingen, bv. tussen een archiefdienst en gebruikers van archiefmateriaal. De vraag is wat onze afdeling archiefbeheer vanuit de huidige taken hiermee kan. Zijn de toepassingen, zoals wiki's en twitter, meer van belang voor de dienstverlening en educatie? Wellicht dat ik aan het einde van de cursus hier mee zicht op krijg!

Ik heb als kind enige jaren in Australië gewoond in Brisbane, een prachtige stad in Queensland. Deze foto heb ik gevonden bij Google Afbeeldingen.

Start

Ik ben benieuwd wat deze cursus mij zal leren op het gebied van Web 2.0